Stichting voor Christelijke Filosofie

Nieuws

NPV, RD en Lindeboom Instituut meten kennis over onderzoek met embryo’s

 

Op 24 januari lanceren de NPV, het Lindeboom Instituut en het Reformatorisch Dagblad een kennismeting onder christenen over onderzoek met embryo’s. “Een actueel, maar ook een beladen onderwerp,” vertelt Diederik van Dijk, directeur bij de NPV. “Wetenschappers willen ook in Nederland bakens verzetten, zoals embryo’s speciaal kweken voor onderzoek. We zijn benieuwd wat christenen daarover weten.”

 

“Er zijn allerlei medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van het levensbegin. Bewustwording en christelijk-ethische bezinning zijn broodnodig. Daarom werkt het Lindeboom Instituut ook aan twee boekprojecten over het levensbegin,” vertelt Sander Luitwieler, directeur van het Lindeboom Instituut en van Stichting voor Christelijke Filosofie.

 

De organisaties slaan, samen met het Reformatorisch Dagblad, de handen ineen rond een kennisonderzoek onder christenen. Daarnaast wordt de kennismeting ook uitgezet onder een brede groep van de Nederlandse bevolking. Het onderzoek sluit aan bij actuele ontwikkelingen rond het menselijke embryo: wetenschappelijk onderzoek met embryo’s, aanpassingen van het DNA in de embryonale fase en embryoselectie.

 

De uitkomsten van dit onderzoek worden gebruikt voor bewustwording en het maatschappelijk debat over onderzoek met embryo’s en het ingrijpen in het DNA van mensen. De onderzoeksresultaten worden in het voorjaar van 2019 verwacht.

 

Deelnemen aan dit onderzoek? Ga naar https://v4vragenlijst.directresearch.nl/open/416

Onze jaarlijkse conferentie vindt plaats op 26 januari 2019. U bent van harte welkom om hierbij aanwezig te zijn! Het thema is Individu en gemeenschap: een christelijk-filosofisch perspectief.

 

Ruim vijftig jaar na ‘mei 1968’ lijkt het individualiseringsproces dat in die jaren een impuls kreeg op zijn grenzen te stuiten. De recente opleving van het populisme, zowel in Europa als de VS, toont de behoefte van mensen om zich te identificeren met iets dat groter is dan henzelf en bij een gemeenschap te horen, in dit geval een natie. Dit is eerder een reactie op te ver doorgeschoten individualisering dan een kwestie van of-of: of individu of gemeenschap. Velen van ons voelen zich aangetrokken tot beide polen en zoeken naar een bepaalde mix of balans tussen beide.

 

Ook de christelijke traditie heeft waardering voor zowel individu als gemeenschap. Het christendom gaat uit van een relationeel mensbeeld, waarin een mens tot bloei komt in relaties met anderen – God, de naaste en de schepping. Dit gaat terug op de idee dat de mens naar Gods beeld geschapen is en God zelf een relationeel wezen is, waarbinnen liefde en gemeenschap tussen Vader, Zoon en Geest centraal staan. Binnen de reformatorische wijsbegeerte komt dit tot uiting in een waardering voor verschillende soorten samenlevingsverbanden, waarin mensen zijn opgenomen en tot bloei kunnen komen.

 

Tegelijkertijd wordt in de christelijke traditie veel waarde gehecht aan het individu. Het christendom heeft zelf voeding gegeven aan de kijk op de mens als een individu. Denk aan Augustinus, die als een van de eersten aandacht vroeg voor het innerlijk van de mens, de nadruk van de Reformatie op de individuele relatie met God, en Kuyper, die ook pleitte voor de ‘soevereiniteit van de individuele persoon’.

 

Tijdens het interactieve ochtendprogramma verkent prof. dr. Govert Buijs individu, gemeenschap en hun onderlinge verhouding vanuit christelijk-filosofisch perspectief. Heeft één van beide het primaat? Als er een spanning bestaat tussen beide, kunnen ze dan met elkaar worden verzoend? En hoe kan christelijke filosofie van waarde zijn in het spanningsveld tussen individu en gemeenschap in onze tijd en cultuur? Uw inbreng wordt zeer op prijs gesteld.

 

Programma

10.00    Ontvangst met koffie/thee en boekenmarkt
10.30    Opening
10.45    Lezing en discussie over Individu en gemeenschap: een christelijk-filosofisch perspectief – prof. dr. Govert Buijs, hoogleraar namens Stichting voor Christelijke Filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam
12.00    Kijkje in de keuken van Stichting voor Christelijke Filosofie
12.15    Lunch en boekenmarkt
13.30    Eerste ronde workshops
14.45    Tweede ronde workshops
15.45    Borrel

 

Workshops

Na een hartverwarmende lunch kunt u ’s middags deelnemen aan een aantal boeiende workshops. Veel daarvan sluiten aan bij het ochtendthema. Aan het begin van de conferentie kunt u zich opgeven voor twee van de volgende workshops:

 

Ronde 1 (13.30-14.30 uur)

  1. Autonomie en gemeenschap in de psychotherapie – dr. Bert Loonstra
  2. Het individu en de gemeenschap in herdenkingspraktijken – dr. Rik Peels
  3. Actuele vragen met betrekking tot de vrijheid van onderwijs – mr. Fenneke Zeldenrust MA
  4. Dooyeweerd voor ‘dummies’ – prof. dr. Maarten Verkerk

 

Ronde 2 (14.45-15.45 uur)

  1. Het zelf. De invloed van Fichte op Kierkegaard – Suzan ten Heuw MA
  2. Twee geloven meer dan één – prof. dr. ir. Jeroen de Ridder
  3. De socio-economie van Etzioni – dr. ir. Roel Jongeneel
  4. De kwaliteit van relaties volgens de joodse filosofie – prof. dr. Renée van Riessen (komt helaas te vervallen)

 

Klik hier voor een beschrijving van deze workshops.

 

Locatie & aanmelding

Evangelische Hogeschool Amersfoort
Drentsestraat 1
3812 EH Amersfoort

 

Stuur (bij voorkeur) een e-mail naar info@christelijkefilosofie.nl of bel 033 – 43 28 288, dan maken we uw aanmelding in orde. Dit kan tot uiterlijk 21 januari 2019.

 

Toegangsprijs & betaling

Studenten: gratis
Leden Vereniging voor Reformatorische Wijsbegeerte: € 15,-
Niet-leden: € 20,-

In de toegangsprijs zijn koffie/thee, lunch en borrel na afloop inbegrepen.

 

Gelieve dit bedrag over te maken op NL33 INGB 0001 2095 98 t.n.v. Stichting voor Christelijke Filosofie in Amersfoort o.v.v. ‘8214 Conferentie 2019’.

 

 

 

 

 

Stichting voor Christelijke Filosofie benoemt dr. ir. Jeroen de Ridder per 1 januari 2019 tot bijzonder hoogleraar Christelijke filosofie aan de Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen.

 

‘Deze leerstoel is een kans om samen met studenten en collega’s na te denken over de grote vragen rond wetenschap en levensbeschouwing,’ aldus Jeroen de Ridder. ‘Dat zijn de bekende vragen over schepping en evolutie, wonderen, en de redelijkheid of onredelijkheid van religieus geloof, maar de laatste jaren zijn er zoveel meer wetenschappelijke ontwikkelingen die om filosofische doordenking vragen: laten de hersenwetenschappen echt zien dat we geen vrije wil hebben en geen ziel? Kun je de moraal en religieus geloof helemaal verklaren vanuit de evolutie en laat dat dan zien dat het illusies zijn?’

 

In het verleden heeft Stichting voor Christelijke Filosofie een leerstoel gehad aan de Faculteit der Wijsbegeerte, voor het laatst bekleed door prof. dr. Henk Geertsema (1985–2005). Dr. Sander Luitwieler, directeur van de Stichting: ‘De laatste jaren vindt het gesprek tussen levensbeschouwingen meer en meer plaats aan faculteiten op het terrein van theologie en religiewetenschap. Zo ook bij de Groningse Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap, waar al diverse bijzondere leerstoelen gevestigd zijn die zich vanuit een specifieke levensbeschouwelijke traditie bezighouden met de relaties tussen geloof en de moderne samenleving. Stichting voor Christelijke Filosofie is dan ook blij dat ze met de Groningse Faculteit samen kan werken om deze nieuwe leerstoel mogelijk te maken.’

 

 

Analytische godsdienstfilosofie

De nieuwe leerstoel geeft verder uitdrukking aan een inhoudelijke blikverbreding van de Stichting. Luitwieler: ‘Vanouds was ze vooral georiënteerd op de reformatorische wijsbegeerte van Herman Dooyeweerd, Dirk Vollenhoven en hun opvolgers. De laatste jaren is er meer aandacht gekomen voor andere stromingen binnen de christelijke filosofie, zoals de analytische godsdienstfilosofie, waarvan Alvin Plantinga en Nicholas Wolterstorff belangrijke vertegenwoordigers zijn.’

 

In Nederland is Jeroen de Ridder één van degenen die zich hier veel mee bezig heeft gehouden, bijvoorbeeld in het boek En dus bestaat God: de beste argumenten, dat hij een aantal jaren geleden samen met Emanuel Rutten publiceerde. Sander Luitwieler: ‘Jeroen de Ridder mengt zich soepel en op hoog niveau in zowel het wetenschappelijke als het maatschappelijke debat. Hij is een bruggenbouwer en bij uitstek in staat om de reformatorische wijsbegeerte en de analytische godsdienstfilosofie met elkaar te verbinden.’

 

Jeroen de Ridder zegt daar zelf over: ‘De reformatorische wijsbegeerte heeft bijvoorbeeld altijd benadrukt dat onze gewone alledaagse ervaring het startpunt moet zijn van filosoferen, ook in het nadenken over religieus geloof. In de analytische godsdienstfilosofie gaat het echter vaak over abstracte theoretische kwesties, die losgeweekt zijn uit hun alledaagse context. Daar liggen interessante vragen: hoe kun je bijvoorbeeld nadenken over de redelijkheid van religieus geloof als je meeweegt dat dat in de alledaagse praktijk meestal geen kwestie is van abstract redeneren, maar van rituelen, vertrouwen en handelen?’

 

Hij zal een bijdrage leveren aan godsdienstfilosofisch onderwijs en onderzoek in Groningen en meedoen aan het maatschappelijke debat. De Ridder: ‘Ik wil heel graag in gesprek met de studenten in Groningen om van hen te horen wat hen bezighoudt als het gaat over levensbeschouwing en wetenschap. Tijdens de gewone colleges kom je vaak maar weinig aan zulke grote vragen toe, terwijl ze juist ontzettend belangrijk zijn voor brede academische vorming.’

 

 

Loopbaan Jeroen de Ridder

Dr. ir. Jeroen de Ridder (1978) werd geboren in Leerdam en studeerde cum laude af in zowel de Technische Bestuurskunde (TU Delft) als de Filosofie (VU Amsterdam). In 2007 promoveerde hij aan de Technische Universiteit Delft op een techniekfilosofisch proefschrift getiteld Explaining Artifacts, Reconstructing Design. Sinds 2008 is hij verbonden aan de Afdeling Filosofie van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam, vanaf 2017 als universitair hoofddocent.

 

Hij ontving eerder een NWO Veni beurs (2009) voor een onderzoeksproject over de effecten van commercialisering in de wetenschap en een NWO Vidi beurs (2015) voor een project over kennisproductie in liberale democratieën. Samen met René van Woudenberg en anderen verwierf hij twee grote onderzoekssubsidies van de Templeton World Charity Foundation voor projecten over sciëntisme en de verantwoordelijkheden van de universiteit.

 

In 2017 werd hij benoemd tot lid van De Jonge Akademie van de KNAW. Hij publiceert regelmatig in internationale filosofietijdschriften en binnenkort verschijnt bij Oxford University Press de bundel Scientism: Prospects and Problems, die hij samen met Rik Peels en René van Woudenberg redigeerde.

 

Terwijl in 2016 een Engelse versie van Denken, ontwerpen, maken uitkwam, is er nu een Portugese vertaling verschenen. Dit boek over techniekfilosofie is geschreven door Maarten Verkerk, Jan Hoogland, Jan van der Stoep en Marc de Vries. Ga voor meer informatie naar http://ultimato.com.br/sites/filosofia-da-tecnologia/.

 

Psychotherapeuten zijn ook maar mensen. Zij hebben hun eigen kijk op mens en wereld. Wanneer zij beroepsmatig cliënten onderzoeken en behandelen, maken zij gebruik van modellen en methoden. Op die manier zien zij bepaalde patronen en laten zij andere buiten beschouwing. Een belangrijke doelstelling van therapie is de versterking van de autonomie. Maar wordt zo genoeg rekening gehouden met de normen en waarden van cliënten binnen de gemeenschappen waartoe zij behoren? Dat maakt uit voor de praktijk van alledag. Als de doorwerking van levensbeschouwing over het hoofd wordt gezien, blijft een gereduceerde praktijk over en wordt aan cliënten geen recht gedaan in hun eigenheid en groepsidentiteit.

 

In Autonomie en gemeenschap, de nieuwste uitgave in onze boekenreeks, neemt dr. Bert Loonstra, theoloog en psycholoog, de relatie tussen levensbeschouwing en psychotherapie onder de loep. met behulp van de christelijke filosofie ontwikkelt hij een model waarin tussen levensbeschouwing en psychotherapie geen spanning bestaat, maar een vruchtbaar samenspel.

 

U kunt het boek bestellen via info@christelijkefilosofie.nl. of T 033 – 43 28 288. Het boek kost € 24,90, exclusief verzendkosten.

 

Stichting voor Christelijke Filosofie verwerkt persoonsgegevens en andere data in overeenstemming met de geldende wetgeving. Wij vinden uw privacy erg belangrijk en gaan zorgvuldig met uw persoonsgegevens om. Uw persoonsgegevens worden uitsluitend door of namens ons gebruikt en worden niet aan derden ter beschikking gesteld. Hieronder staat precies wat u van ons kunt verwachten en aan welke regels we ons houden.

 

Toepasselijkheid

Dit privacy statement is van toepassing op de verwerking van:

Verwerking van persoonsgegevens

Stichting voor Christelijke Filosofie houdt een donateurs- en ledenadministratie bij, waarin ook persoonsgegevens van relaties worden vastgelegd die een publicatie bestellen of één van onze activiteiten bijwonen.

Wij verzamelen persoonsgegevens (naam, adres, woonplaats, telefoonnummer, e-mailadres) en bankgegevens om uitvoering te geven aan uw donatie, lidmaatschap, abonnement of bestelling. Daarnaast om u gericht te kunnen informeren over ons werk en te vragen om financiële ondersteuning daarvan. Uw gegevens kunnen worden gebruikt voor onderzoeksdoeleinden, maar worden niet aan derden verstrekt voor commerciële doeleinden.

 

Gegevens inzien, wijzigen of verwijderen

U kunt op elk moment inzage vragen in de gegevens die wij over u hebben vastgelegd of deze laten wijzigen of verwijderen. U kunt uw wijzigingen telefonisch (tel. 033 4328 288) of per e-mail (info@christelijkefilosofie.nl) doorgeven aan de administratie van Stichting voor Christelijke Filosofie. Hier kunt u ook terecht als u niet langer op de hoogte gehouden wilt worden van onze activiteiten. Stichting voor Christelijke Filosofie is verplicht om een bewijs van identiteit te vragen voordat wij u informatie mogen verstrekken over uw persoonlijke gegevens in onze administratie. U kunt ook een verzoek indienen per brief, voorzien van uw naam, adres, telefoonnummer en een kopie van een geldig legitimatiebewijs, gericht aan de administratie van Stichting voor Christelijke Filosofie (Bergstraat 33, 3811 NG Amersfoort).

 

E-mail

Wanneer u zich heeft geabonneerd op onze digitale nieuwsbrief, wordt u per e-mail op de hoogte gebracht van ons werk. Wilt u minder of geen berichten van ons ontvangen? Dan kunt u zich op elk moment afmelden bij de administratie van Stichting voor Christelijke Filosofie.

 

Beveiliging

Stichting voor Christelijke Filosofie neemt technische en organisatorische maatregelen om persoonlijke gegevens te beschermen tegen verlies of elke vorm van onwettige verwerking. Op deze manier zorgen we ervoor dat persoonsgegevens alleen toegankelijk zijn voor medewerkers die daar vanuit hun functie toe bevoegd zijn en dat we de persoonsgegevens alleen gebruiken voor de doeleinden waarvoor ze zijn verkregen en daarmee verenigbare doeleinden.

 

Stichting voor Christelijke Filosofie houdt het recht het privacybeleid te wijzigen. Als u vragen hebt over dit beleid, neem dan contact op met onze administratie via info@christelijkefilosofie.nl.

Stichting voor Christelijke Filosofie heeft een nieuw Meerjarenbeleidsplan voor de periode 2018-2021. Lees het hier

 

 

 

 

 

 

 

 

Op www.degrotevragen.nl, een initiatief van ForumC, is door de redactie een gratis cursus Religie en Geweld online gezet. In deze cursus ontdekken deelnemers wat de werkelijke relatie is tussen religie en geweld en vormen hierover een eigen mening.

 

Inmiddels denkt een ruime meerderheid van de Nederlanders dat religie meer kwaad dan goed doet. En dat religie de oorzaak is van oorlogen en geweld. De vraag is natuurlijk: waar komt dat idee vandaan? Klopt deze bewering eigenlijk wel? Wanneer kun je spreken van ‘religieus geweld’? Over dit soort vragen gaat het in de online cursus Religie en Geweld.

 

De cursus bestaat uit zes lessen en is gericht op twintigers. Deelnemers leren tijdens de cursus, onder begeleiding van een e-coach, welke hoofdstromingen er zijn in het denken over religie en geweld. Daarnaast leren ze nieuws en opiniebijdragen over religie en geweld duiden. Aan het einde van de cursus is de deelnemer in staat om zelf een persoonlijk antwoord te geven op de vraag of geweld onlosmakelijk verbonden is met religie.

 

De inschrijving voor de cursus verloopt via www.degrotevragen.nl/cursus-religie-en-geweld/

Verslag ochtendprogramma conferentie 20 januari 2018

 

Het verschijnen van de biografie Alleen God kan ons nog redden over Egbert Schuurman vormde de aanleiding voor het thema van het ochtendprogramma van de jaarlijkse conferentie: de relevantie van Schuurmans techniekfilosofie voor nu en de toekomst.

 

Marc de Vries, hoogleraar namens Stichting voor Christelijke Filosofie in Delft, gaf zijn heldere betoog over de relevantie van de techniekfilosofie van Schuurman als titel mee: ‘Profeet in Babel, pelgrim naar Jeruzalem’. Daarin vertelde hij zelf te ervaren op de schouders van twee reuzen te staan: Van Riessen en Schuurman. Vervolgens ging hij in op een drietal voor Schuurman kenmerkende thema’s: (1) tegen het beheersingsdenken (Babelcultuur), (2) tegen onverantwoorde reductie (technicisme) en (3) tegen het nastreven van utopie. Schuurman kwam met een Bijbels alternatief voor het beheersingsdenken: de tuin-stad, het beeld van Jeruzalem, waar liefde en dienstbaarheid worden nagestreefd. Hierbij moeten we ons realiseren dat we nu nog leven in de ‘hof van heden’, waar wij schoffels en harken maken om de dorens en distels te bestrijden.

 

De tweede boeiende lezing werd gehouden door René Munnik, bijzonder hoogleraar vanwege de Stichting Thomas More aan de Universiteit Twente. Hij gebruikte als metafoor ‘Pelgrimeren naar Jeruzalem: te voet of met de teletransporter?’ Het gaat niet alleen om het doel, maar ook om de reis. Je kunt wel te voet een pelgrimage maken naar Santiago, maar niet in een Lamborghini. Hij wees op de beperkingen van de techniek en vooral de beperkte zelfbeschikking van mensen, en sprak uitvoerig over de technische betekenis en de gevolgen van het alfabet.

 

Tenslotte reageerde Schuurman op de lezingen, waarbij hij aangaf wat zijn belangrijkste leerpunten waren van zijn verdieping in de techniekfilosofie. In onze technische tijd komt veel geestelijke leegheid voor. Bijbels gezegd: ‘Wat baat het een mens als hij de hele wereld wint, maar schade lijdt aan zijn ziel?’ Daarom is de titel van het boek, Alleen God kan ons nog redden, niet bedoeld als wanhoopskreet van Heidegger, maar als teken van hoop en verwachting.

 

Pieter de Boer