Stichting voor Christelijke Filosofie

Renée van Riessen

 

Renée van Riessen

Renée van Riessen (Lunteren, 1954) is bijzonder hoogleraar Christelijke filosofie; zij geeft vanuit die leeropdracht colleges over filosofie in relatie tot de joodse en christelijke levensbeschouwing.

In haar colleges gaat de aandacht uit naar vragen over de relatie tussen geloven en denken; in dat kader komen metafysische en antropologische vragen aan de orde (eindigheid en oneindigheid, transcendentie en immanentie, de verhouding van het zelf tot de ander en tot God). Ten slotte wordt het christelijke denken beschouwd vanuit het hedendaagse perspectief van de levenskunst.

Naast het bijzonder hoogleraarschap in Leiden is Renée van Riessen universitair docent godsdienstfilosofie aan de Protestantse Theologische Universiteit (Groningen).

Recente activiteiten

“In 2019 verscheen mijn boek Van zichzelf bevrijd. Levinas over transcendentie en nabijheid bij Uitgeverij Sjibbolet in Amsterdam. Momenteel geef ik regelmatig lezingen naar aanleiding van thema’s uit dit boek.

Zoals de ondertitel al aangeeft is het een boek over het denken van de joodse filosoof Emmanuel Levinas. In het kader van mijn onderzoek naar visies op “zelf-zijn” wilde ik zijn benadering onderzoeken en dat heeft geresulteerd in deze uitgave. Wat mij boeide in de benadering van Levinas is dat hij het zelf in relatie tot verantwoordelijkheid beschouwt. Door verantwoordelijk te handelen geven we uitdrukking aan onszelf, maar dat is slechts één kant van de zaak. De andere kant is dat we  handelen in verantwoordelijkheid bevrijdend is, meer specifiek: het kan je van jezelf bevrijden.

Je zou kunnen zeggen dat dit aspect een bijproduct is van Levinas’ denken over het wezenlijke van de verantwoordelijkheid, omdat hij langs deze weg ook zichtbaar maakt hoe beladen een bestaan is dat de relatie met de ander niet toelaat. Vaak wordt verantwoordelijkheid als een last of belasting gezien, maar het met jezelf uithouden in een bestaan waar geen verbondenheid met de ander is, is een veel grotere last. Ingaan op je roeping is bij Levinas dan ook een bevrijdende beweging: het bevrijdt je van de last die het bestaan met jezelf alleen is.”

Contact

Vakgebied

Filosofie van subjectiviteit (het zelf) met speciale aandacht voor thema’s als ziel, innerlijkheid, dialoog en onderwijs. Filosofie van de religie, de relatie tussen filosofie en religie. De relatie tussen filosofie en kunst (met name literatuur). Joodse filosofie van de twintigste eeuw (met name Levinas, Buber en Rosenzweig).

Overige activiteiten

  • Universitair docent godsdienstfilosofie Protestantse Theologische Universiteit (vestiging Groningen).
  • Actief als dichter (laatste bundel: Krekels in de keuken, Prometheus, Amsterdam 2008.
  • Treedt regelmatig op als gastspreker met lezingen over haar onderzoeksgebied (Augustinus, Levinas, denken over de ziel, et cetera).

Universiteit

Publicaties

  • Renée van Riessen, Van zichzelf bevrijd. Levinas over transcendentie & nabijheid, Amsterdam: Uitgeverij Sjibbolet, 2019.
  • ‘Rethinking the Ethics of Compassion with Levinas and Badiou’, in: Considering Compassion: Global Ethics, Human Dignity, and the Compassionate, eds. Frits de Lange & L. Juliana Claassens, Wipf&Stock 2018, 49-65.
  • ‘How to become a Friend of Job? ’, in: The Future of Creation Order, Vol 2. Order Among Humans: Humanities, Social Science and Normative Practices, eds. Govert J. Buijs & Annette K. Mosher,  Springer 2018.
  • Renée van Riessen en Onno Zijlstra (red.), Wat bezielt Kierkegaard? Zeven essays over een dwarse denker, Eindhoven: Damon, 2014.
  • Renée van Riessen, De ziel opnieuw. Over innerlijkheid, inspiratie & onderwijs, Amsterdam: Uitgeverij Sjibbolet, 2013.
  • Renée van Riessen, Advancing Beyond Socrates? On Education, Inspiration and Inwardness in Kierkegaard and Levinas, Philosophia Reformata 78 (1), 64-81.
  • Renée van Riessen, Verder gaan dan Socrates? Over onderwijs, bezieling en innerlijkheid bij Socrates en Levinas, Oratie 2012, Leiden.